In dit speerpunt onderzoeken we hoe beleid, kwaliteitszorg en geïnformeerde besluitvorming vorm krijgen in het onderwijs. We vertrekken vanuit een academische invalshoek met een beleidsgerichte en praktijkrelevante toets. Centraal staat de vraag welke onderwijsprofessionals en (beleids)systemen we vandaag en morgen nodig hebben om kwaliteitsvol onderwijs te garanderen. Dit brede vertrekpunt vertaalt zich in drie meer specifieke onderzoekslijnen.
- Ons onderzoek naar school- en onderwijsbeleid richt zich op beleids- en veranderprocessen, leiderschap en professionele ontwikkeling in onderwijs. We onderzoeken hoe onderwijssettings omgaan met de spanning tussen ontwikkeling en verantwoording, en behandelen efficiëntie- en effectiviteitsvraagstukken, zoals de bijdrage van schoolkenmerken aan educatie voor duurzame ontwikkeling (EDO). Daarnaast bestuderen we schoolcultuur in brede zin, onder meer de rol van academisch optimisme, de waarden van schoolleiders en leraren, en academische futiliteit bij leerlingen. Deze invalshoeken helpen schoolprocessen te doorgronden en inzichten te ontwikkelen voor vormgeven van ontwikkel- en verandertrajecten.
- Binnen het thema kwaliteitszorg bestuderen we de werkingsmechanismen van onderwijsinspectie, schoolzelfevaluatie en andere vormen van kwaliteitszorg. Dat wordt tastbaar in het ontwikkelen van bevragings- en zelfevaluatie-instrumenten (zoals Educheck) en beleidsevaluatief onderzoek naar de doorlichting of kwaliteitszorg in schoolbesturen. We onderzoeken hoe scholen evolueren naar een kwaliteitscultuur, met een balans tussen zowel systemen en instrumenten als professionele dialoog en collectieve betekenisgeving.
- Op het snijvlak van beleid en kwaliteitszorg ligt geïnformeerde besluitvorming. Hierin onderzoeken we hoe beleidsmakers, schoolleiders en leraren informatie gebruiken om beleid en praktijk te versterken en het onderwijs effectief en duurzaam te veranderen. Informatie- en besluitvormingsgeletterdheid zijn hierbij cruciaal. We bestuderen hoe informatie en feedback (zoals uit Vlaamse toetsen) geïnterpreteerd en ingezet worden en hoe gepercipieerde relevantie, bruikbaarheid en presentatievormen van die bronnen hierop inwerken. We werken toe naar evidentierijke omgevingen, waarin diverse bronnen van evidentie professionele autonomie en eigenaarschap versterken.
Het speerpunt maakt gebruik van kwantitatieve en kwalitatieve methoden en plaatst bevindingen waar mogelijk in een internationaal vergelijkend perspectief. Zo willen we onderbouwde inzichten bieden die relevant zijn voor diverse actoren in het onderwijsveld.
Leden
Amber Hoefkens: Centrale toetsen - Gebruikersonderzoek – Datavisualisatie - Datageletterdheid
Evelyn Goffin: Datageletterdheid - Datagebruik - Kwaliteitszorg - Onderwijseffectiviteit - Sensemaking
Antje Kenis: Differentiatie en STEM in het lager onderwijs - (internationale grootschalige) evaluatie
Stijn Kerkhofs: Sense of Academic Futility – (on)gelijke onderwijskansen - schoolcultuur
Isabel Laenen: Schoolzelfevaluatie - Onderwijseffectiviteit - Centrale toetsen
Ruud Lelieur: Academisch optimisme (Vertrouwen - Doelmatigheid - Academische gerichtheid) - Eerlijke onderwijskansen – Schooleffectiviteit
Glen Molenberghs: Centrale toetsen - Gebruikersonderzoek – Effectenmonitoring
Liesje Vanhaecke: Graph comprehension - Data literacy, Data based instructional decision-making - Cognitive processing - Teacher learning - Sustainability education - Team Reflexivity
Jan Vanhoof: Kwaliteitszorg - Schoolzelfevaluatie - Geïnformeerde beleidsvoering - Schoolleiderschap – Verandermanagement
Kristin Vanlommel: Organiseren van verandering - Evidence-informed werken– Kwaliteitsontwikkeling – Professioneel Kapitaal
Dries Verhelst: Educatie voor Duurzame Ontwikkeling (EDO) – Trends in internationaal wiskunde en wetenschappen onderzoek (TIMSS) – Assessment en evaluatie
Speerpuntrekker(s)
Glen Molenberghs & Ruud Lelieur