¶¶Òõ¶ÌÊÓƵ

Abstract

Natuurbranden bedreigen in toenemende mate kritieke infrastructuur in Vlaanderen; van zorginstellingen en bedrijventerreinen tot luchthavens en hoogspanningsnetten. Klimaatverandering én het risico op ecoterrorisme maken een geïntegreerde risicobeoordeling urgenter dan ooit. Recente incidenten tonen aan hoe reëel het gevaar voor Vlaanderen is. 14,8% van Vlaanderen is wildland-urban interface (WUI). Dat is dubbel zoveel als in Griekenland en drievoudig zoveel als in Spanje. FireMap is een COOCK+-project van Hogeschool PXL, KU Leuven en de Universiteit Antwerpen en is gefinancierd door VLAIO, met actieve betrokkenheid van brandweer, zorgsector, luchthavens, energiebedrijven en overheidsdiensten. In Werkpakket 3, dat wordt uitgevoerd door de Leerstoel Crisis Governance, focussen we ons op de 'koude fase' (m.a.w. vóórdat zich een crisissituatie voordoet) om op strategisch niveau, met aandacht voor de operationele realiteit, de actoren die betrokken zijn bij een geïntegreerd risico-assessment met focus op brandpreventie in de ruimere omgeving van kritische infrastructuren, op netwerkniveau te laten samenwerken. Recente wetenschappelijke inzichten (o.a. Nowell et al., 2018; van den Oord et al., 2020; Vanlaer et al., 2022; Nowell et al., 2025) tonen aan dat het ad hoc opzetten van een netwerk dat belast is om een crisis op strategisch niveau te beheersen en de verschillende (deel)taken te coördineren, van onschatbare waarde is voor het succesvol bestrijden van calamiteiten met een grote maatschappelijke en/of economische impact. Individuele organisaties zijn om allerlei redenen niet in staat om de complexiteit van crises het hoofd te bieden, laat staan die vooraf in te schatten en de coördinatie tussen verschillende actoren op te zetten. Door samen te werken in een organisatienetwerk (Kenis & Cambré, 2019) kunnen informatie, middelen en competenties worden gedeeld en verbonden, waardoor grensoverschrijdende oplossingen gerealiseerd kunnen worden. Om met de complexe dynamiek van de omgeving en risico's te kunnen omgaan, is het nodig dat hulpdiensten, overheidsorganisaties en bedrijven systemen opzetten waarmee aanpassingen kunnen worden doorgevoerd. Dit garandeert dat zij beter schokken kunnen opvangen, performant blijven en dat er doelstellingen behaald worden wanneer een of meerdere organisaties in een extreme of levensbedreigende situatie terechtkomen. Dit vereist wel dat we op een principieel andere manier naar crisis kijken dan in het klassieke 'crisismanagement', waarbij disruptie geen plotse en onverwachte gebeurtenis is, maar iets dat al een tijdje sluimerde en plots of zeer geleidelijk wordt geactiveerd. De kernvraag luidt dan: hoe kunnen we ons voorbereiden om gepast te anticiperen op disruptie en turbulentie? Met dit onderzoek willen we hierop antwoord geven. References: Kenis, P., Cambré, B. (2019). Organisatienetwerken: de organisatievorm van de toekomst. Kalmthout: Pelckmans Pro. Nowell, B., Steelman, T., Velez, A. K., Yang, Z. (2018). The Structure of Effective Governance of Disaster Response Networks: Insights from the Field. American Review of Public Administration 48(7): 699–715. Nowell, B., Jones, K., McGovern, S. (2025). Changing wildfire complexity highlights the need for institutional adaptation. Nature Climate Change, 15, 736-743. Vanlaer, N., Albers, S., Guiette, A., van den Oord, S., Marynissen, H. (2022). 100% Operational! An organizational resilience perspective on ports as critical infrastructures. Case Studies on Transport Policy, 10(1), 57-65. Van den Oord, S., Vanlaer, N., Marynissen, H., Brugghemans, B., Van Roey, J., Albers, S. Cambré, B., Kenis, P. (2020). Network of Networks: Preliminary Lessons from the Antwerp Port Authority on Crisis Management and Network Governance to Deal with the COVID-19 Pandemic. Public Administration Review, 80(5), 880–894.

Onderzoeker(s)

• Promotor: Albers Sascha
• Co-promotor: Marynissen Hugo

Onderzoeksgroep(en)

• Management

Project type(s)

• Onderzoeksproject

Abstract

De leerstoel Crisis Governance heeft tot doel ons begrip van crisispreventie, -beheer en -bestuur in een tijd van toenemende turbulentie te vergroten. De leerstoel zal kennis creëren en verspreiden over hoe crisisbeheerprincipes en -inzichten de wetenschap en praktijk op strategisch en operationeel niveau kunnen helpen om zich op de juiste manier te ontwikkelen, te besturen en aan te passen aan veranderende omstandigheden. De leerstoel wil niet alleen bestuderen hoe inzichten in verschillende domeinen bestaande paradigma's en theorieën uitdagen, maar wil die kennis ook valoriseren voor organisaties en hun leden.

Onderzoeker(s)

• Promotor: Marynissen Hugo
• Co-promotor: Albers Sascha

Onderzoeksgroep(en)

• Management

Project website

Project type(s)

• Onderzoeksproject

Abstract

Het TeC@ses-project heeft als doel docenten in het beroepsonderwijs te helpen hun competenties in het gebruik van digitale informatie en hulpmiddelen te vergroten om meer probleem- en praktijkgerichte casestudies te ontwikkelen. Het wordt ondersteund door twee digitaliseringsniveaus: bewustwording en kennis van docenten over het ontwerpen en leren van digitaal ondersteunde casestudy's, en een online training voor docenten. Daarom wordt een webgebaseerd zelfstudie-instrument voor docenten in het beroepsonderwijs over casestudy-onderwijs ontwikkeld en geëvalueerd.

Onderzoeker(s)

• Promotor: Albers Sascha

Onderzoeksgroep(en)

• Management

Project type(s)

• Onderzoeksproject
• Onderwijsproject

Abstract

De leerstoel Crisis Governance heeft tot doel ons begrip van crisispreventie, -beheer en -bestuur in een tijd van toenemende turbulentie te vergroten. De leerstoel zal kennis creëren en verspreiden over hoe crisisbeheerprincipes en -inzichten de wetenschap en praktijk op strategisch en operationeel niveau kunnen helpen om zich op de juiste manier te ontwikkelen, te besturen en aan te passen aan veranderende omstandigheden. De leerstoel wil niet alleen bestuderen hoe inzichten in verschillende domeinen bestaande paradigma's en theorieën uitdagen, maar wil die kennis ook valoriseren voor organisaties en hun leden.

Onderzoeker(s)

• Promotor: Albers Sascha
• Co-promotor: Marynissen Hugo

Onderzoeksgroep(en)

• Management

Project website

Project type(s)

• Onderzoeksproject

Abstract

Luchthavens zullen een grote rol spelen in de transitie naar klimaatneutrale luchtvaart. Duurzame energieproductie en -gebruik (zowel aan luchtzijde als landzijde) en een verschuiving naar groenere multimodale vervoersopties zullen de uitstoot van broeikasgassen verminderen en de lokale luchtkwaliteit rond luchthavens verbeteren. Door een zeer competent en complementair consortium van 29 partners samen te brengen, ondersteund door een externe adviesraad, zal TULIPS de implementatie van innovatieve en duurzame technologieën voor lagere emissies op luchthavens versnellen. Alleen al op de luchthaven Amsterdam Schiphol zal TULIPS naar schatting 800 kT/jaar CO2-besparingen realiseren op basis van de som van de verwachte voordelen van de 17 demonstraties in 2025, met verdere besparingen komende uit een opgeschaalde uitrol van de technologie. 17 real-life demonstraties van groene luchthaveninnovaties (technologisch, niet-technologisch en sociaal) zullen worden uitgevoerd op de Lighthouse Schiphol, en sommige ook op de fellows Oslo, Turijn en Larnaca Airport. Het meten en kwantificeren van de voordelen en het voorspellen van hun impact op de klimaatdoelstellingen van de EU als ze op grote schaal worden geïmplementeerd op Europese luchthavens, resulteert in praktische robuuste roadmaps die weergeven hoe deze technologieën en concepten moeten worden ingezet op luchthavens van verschillende grootte (internationale hubs tot op regionaal niveau) rekening houdend met economische, geografische en politieke scenario's in heel Europa en daarbuiten. Onderwerpen die aan bod komen zijn onder meer a) verbeterde multimodale verschuiving voor passagiers en vracht, vermindering van verkeerscongestie en het aanbieden van naadloze groene reisopties, b) verbeterde luchtzijde infrastructuur voor toekomstige elektrische/hybride vliegtuiginfrastructuur, c) slimme energieoplossingen om luchthavenactiviteiten te beheren, d) integratie van waterstofbrandstofceltechnologie in de huidige grondondersteuningsapparatuur, e) het mogelijk maken van grootschalige levering van SAF-brandstof samen met de voorbereiding van een EU-clearinghouse, f) circulaire economie, en g) UFP-beperking.

Onderzoeker(s)

• Promotor: Buyle Sven
• Promotor: Macário Rosário
• Co-promotor: Albers Sascha
• Co-promotor: Buyle Sven
• Co-promotor: Dewulf Wouter

Onderzoeksgroep(en)

• Transport en ruimtelijke economie

Project type(s)

• Onderzoeksproject

Abstract

In dit onderzoeksproject reiken de onderzoekers empirisch onderbouwde inzichten aan om studentondernemerschap in Vlaanderen te stimuleren en te ondersteunen. Het project bestaat uit twee onderzoekstrajecten: Een kwalitatief onderzoekstraject, dat bestaat uit het in kaart brengen van informatie en praktische voorstellen voor het stimuleren en faciliteren van studentondernemerschap en de ondernemersmentaliteit van studenten in instellingen voor het hoger onderwijs. In dit onderzoekstraject worden (wordt een) ideaaltype(s) ontwikkeld die kunnen (kan) dienen als blauwdruk voor Vlaamse onderwijsinstellingen en hun ondernemerschapscentra. Het kwalitatief onderzoekstraject wordt in 2024 geleidelijk afgebouwd. Een kwantitatief onderzoekstraject met de volgende doelstellingen: Het in kaart brengen van ondernemende activiteiten en intenties: Door middel van dataverzameling (deelname aan het wereldwijde GUESSS dataverzamelingsproject) en analyse krijgen we een uitgebreid inzicht in het huidige ondernemerschapslandschap bij Vlaamse hoger onderwijs studenten. Dit omvat het identificeren van de activiteiten die ze ondernemen en de motivaties die hun ondernemersaspiraties drijven. Een internationale benchmarking: Door de ondernemende activiteiten en intenties van Vlaamse hoger onderwijs studenten te vergelijken met internationale data (dankzij onze deelname aan het GUESSS dataverzamelingsproject) verwerven we waardevolle inzichten in de relatieve prestaties en positie van Vlaanderen op wereldschaal. Deze benchmarkoefening stelt ons in staat om verbeterpunten te identificeren, waardoor effectieve maatregelen door het beleid ontwikkeld en geïmplementeerd kunnen worden, in lijn met internationale standaarden. Het ontwikkelen van een unieke Vlaamse paneldataset: Deze dataset laat toe om een langetermijnbeleid te ontwikkelen voor studentondernemerschap, waarbij rekening wordt gehouden met de evoluerende ondernemersactiviteiten van Vlaamse studenten. Door gebruik te maken van de resultaten gebaseerd op deze dataset kunnen beleidsmakers geïnformeerde beslissingen nemen en hun strategieën aanpassen op basis van de veranderende dynamiek van het student ondernemerschapslandschap.

Onderzoeker(s)

• Promotor: Vanderstraeten Johanna
• Co-promotor: Albers Sascha
• Co-promotor: Wynen Jan

Onderzoeksgroep(en)

• Management

Project website

Project type(s)

• Onderzoeksproject

Abstract

Het doel van dit project is bij te dragen aan de horizontal EC priority of Higher Education om hoger onderwijs in Europa te verbeteren om creativiteit en ondernemerschap te bevorderen. In hoger onderwijs wordt vaak gebruik gemaakt van de 'case based method'. Deze onderwijsmethodiek is inmiddels zo populair dat er een gehele industrie is ontstaan om casussen te ontwikkelen, te doceren, en te evalueren. Case-based onderwijs is een gangbare praktijk geworden in business schools en faculteiten. Er is een hele industrie ontwikkeld die lescasussen ontwerpt, schrijft en verspreidt voor klaslokalen in het hoger onderwijs over de gehele wereld. Er is echter bezorgdheid geuit met betrekking tot het niveau van didactische normen en hun toepassing bij het ontwerpen, onderwijzen en evalueren van bedrijfscases. Om deze reden ontwikkelt dit project 12 didactisch ontworpen HE-cases, evalueert ze op hun effectiviteit in de klasomgeving en zal op basis hiervan een handleiding ontwikkelen voor het ontwerpen van bedrijfscases volgens hoge didactische normen. Ten slotte wordt ook een online planningsgids voor digitale gebruik van casestudy te dissemineren.

Onderzoeker(s)

• Promotor: Albers Sascha

Onderzoeksgroep(en)

• Management

Project website

Project type(s)

• Onderwijsproject
• Onderzoeksproject